Natuurijsklassiekers: de wedstrijden waar je jaren op wacht
Een natuurijsklassieker is een marathonwedstrijd over meren, vaarten en plassen, van 50 tot 200 kilometer, die alleen kan worden verreden als de natuur meewerkt. Geen vaste datum, geen garantie, soms tientallen jaren wachten. Sinds 1991 zijn de Nederlandse klassiekers verenigd in de Stichting Natuurijs Klassiekers, met zestien wedstrijden op de lijst: de traditionele klassiekers die vaak al een eeuw bestaan, aangevuld met een aantal neoklassiekers. Wie een klassieker wint, schrijft schaatsgeschiedenis. De Elfstedentocht hoort er officieel niet bij, die organiseert de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden zelf, maar geldt wel als de moeder van alle klassiekers.
Op deze pagina vind je per klassieker wanneer hij voor het laatst is verreden en wie er toen wonnen. Kleine spoiler: bij de meeste is dat inmiddels lang geleden.
- 12klassiekers op een rij, inclusief de Elfstedentocht
- 110+klassiekers verreden sinds 1940
- 1940de oudste: de Noorder Rondritten
- 17xde vaakst verreden: de Oldambtrit
- 2013de laatste klassieker op Nederlands ijs
Alle natuurijsklassiekers: laatste editie en winnaars
Van noord naar zuid, met per klassieker de laatste keer dat hij is verreden en de winnaars bij de mannen en de vrouwen. Afstanden zijn circa: de organisatie past het parcours aan op het ijs dat er ligt.
| Klassieker | Waar | Afstand | Edities | Laatst verreden | Winnaar mannen | Winnares vrouwen |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Friesland en Groningen | ||||||
| Elfstedentocht | Friesland, start en finish Leeuwarden | ±200 km | 15 | 4 januari 1997 | Henk Angenent | Klasina Seinstra |
| Noorder Rondritten | Groningen, in lijn door het noorden van de provincie | ±150 km | 11 | 8 januari 1997 | Arnold Stam | Neeke Smit |
| Oldambtrit | Groningen, start en finish Scheemda | 100 km | 17 | 1996 | Ruud Borst | Klasina Seinstra |
| De 100 van Earnewâld | Friesland, Alde Feanen | 100 km | 9 | februari 2012 | Simon Schouten | Carla Zielman |
| Overijssel en Gelderland | ||||||
| Hollands Venetiëtocht | Overijssel, Giethoorn | ±55 km | 14 | februari 2012 | Rob Hadders | Jolanda Langeland |
| Noordwesthoekrit | Overijssel, Steenwijk en Weerribben-Wieden | ±85 km | 11 | 1996 | Jan Bakker | Baukje Bron |
| Veluwemeertocht | Gelderland, Elburg, Veluwemeer | 100 km | 13 | 10 februari 2012 | Ruud Aerts | Foske Tamar van der Wal |
| Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht | ||||||
| Ronde van Loosdrecht | Loosdrechtse Plassen | 100 km | 11 | 2010 | Ralf Zwitser | Carla Zielman |
| Driedaagse van Ankeveen | Noord-Holland, Ankeveense Plassen | 3 etappes | 8 | januari 2009 | Bob de Vries | Sandra 't Hart |
| USA Marathon | Noord-Holland, Ursem, Schermerhorn en Avenhorn | 100 km | 5 | januari 1997 | René Ruitenberg | Baukje Bron |
| Amstelmeer Marathon | Noord-Holland, Amstelmeer | 100 km | 7 | januari 1997 | Yep Kramer | Jolanda Duivenvoorden-Grimbergen |
| Rottemerentocht | Zuid-Holland, de Rotte bij Zevenhuizen | 100 km | 6 | januari 1997 | Hans Pieterse | Janneke Dickhout |
Bron: erelijsten van de Stichting Natuurijs Klassiekers en de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden. De Elfstedentocht heeft een eigen pagina met de volledige geschiedenis.
Friesland en Groningen: de lange en de winderige
Elfstedentocht
De Tocht der Tochten langs elf Friese steden, de ultieme beproeving voor wedstrijd- en toerrijders. Laatst verreden op 4 januari 1997, met Henk Angenent en Klasina Seinstra als winnaars. Alles over de tocht lees je op onze Elfstedentochtpagina.
Noorder Rondritten
Na de Elfstedentocht de langste en vaak zwaarste klassieker: een wedstrijd in lijn door het winderige noorden van Groningen, georganiseerd door de 29 ijsverenigingen langs het parcours. De oudste nog bestaande klassieker, voor het eerst verreden op 8 januari 1940. Op 8 januari 1997 won Arnold Stam na 161 kilometer de sprint, Neeke Smit was de sterkste vrouw.
Oldambtrit
Start en finish in Scheemda, over de vaarten en plassen van het Oldambt. Met zeventien edities de vaakst verreden klassieker van Nederland, en het strijdtoneel van legendes als Jan Roelof Kruithof, die hem vier keer won. De laatste editie in 1996 was voor Ruud Borst en Klasina Seinstra.
De 100 van Earnewâld
Technisch parcours over It Wiid en de petgaten en meren van Nationaal Park De Alde Feanen, midden in Friesland. In februari 2012 wonnen Simon Schouten en Carla Zielman de negende editie.
Overijssel en Gelderland: Giethoorn, de Weerribben en het Veluwemeer
Hollands Venetiëtocht
De klassieker in het mooiste decor: de grachten en meren rond Giethoorn. Altijd op zondag, altijd gevolgd door een toertocht voor liefhebbers. De laatste editie, in februari 2012, ging naar Rob Hadders en Jolanda Langeland.
Noordwesthoekrit
Start in Steenwijk, door het ruige land van Nationaal Park Weerribben-Wieden. Een klassieker sinds 1947 die in 1996 voor het laatst werd verreden, met Jan Bakker en Baukje Bron als winnaars.
Veluwemeertocht
Snel en waaiergevoelig over het open Veluwemeer, met start en finish in Elburg. Op 10 februari 2012 wonnen Ruud Aerts en Foske Tamar van der Wal de dertiende editie; een dag later reden de toerrijders. In 2010 leidde slecht ijs hier nog tot een slagveld waarbij amper twintig van de 136 starters de finish haalden.
Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht: plassen en polders
Ronde van Loosdrecht
Eén van de oudste klassiekers, voor het eerst verreden op 1 februari 1947, over de Loosdrechtse Plassen die ontstonden door turfwinning. De eerste marathon die als rondenwedstrijd werd opgezet. In 2010 wonnen Ralf Zwitser en Carla Zielman de elfde editie.
Driedaagse van Ankeveen
Uniek in Nederland: de enige meerdaagse etappewedstrijd op natuurijs, met proloog, ploegentijdrit en ritten in lijn over de Ankeveense Plassen. Evert van Benthem won hem in 1986, een week voor zijn tweede Elfstedentocht. De achtste editie, in januari 2009, was voor Bob de Vries en Sandra 't Hart.
USA Marathon
Niets Amerikaans aan: vernoemd naar de polderdorpen Ursem, Schermerhorn en Avenhorn, dwars door polder de Mijzen in West-Friesland. In januari 1997 wonnen René Ruitenberg en Baukje Bron de vijfde editie.
Amstelmeer Marathon
Ontstaan in de barre winter van 1963 in de Kop van Noord-Holland, met Jan van der Hoorn als eerste winnaar. De laatste editie, in januari 1997, ging naar Yep Kramer en Jolanda Duivenvoorden-Grimbergen.
Rottemerentocht
De Zuid-Hollandse klassieker op de Rotte bij Zevenhuizen, in het verleden meermaals verreden over de volle 200 kilometer en in 1986 gewonnen door Evert van Benthem. In januari 1997 wonnen Hans Pieterse en Janneke Dickhout.
Neoklassiekers en de laatste klassieker: 26 januari 2013
Omdat vorst steeds zeldzamer wordt, heeft de stichting sinds 2010 neoklassiekers toegevoegd: wedstrijden op water dat bij weinig vorst al snel dicht ligt, zoals de Ronde van Duurswold op het Schildmeer, de Ronde van Skarsterlân bij Goingarijp, Dwars door Akkrum, de marathon van Appingedam, de 11 Merentocht en Emmen. Zo is er bij elke koudegolf ergens kans op een klassieker.
De laatste klassieker op Nederlands ijs was de Ronde van Skarsterlân op 26 januari 2013, één dag na het NK op natuurijs. In een sneeuwstorm op de Goingarijpster Poelen soleerde Bob de Vries naar de winst, Foske Tamar van der Wal won de sprint bij de vrouwen. Daarna viel de dooi in, vertrok het peloton naar de Weissensee, en sindsdien is het wachten.
In februari 2012 was er voor het laatst een echte klassiekerwinter: binnen een week werden onder meer de Veluwemeertocht, De 100 van Earnewâld, de Hollands Venetiëtocht en een reeks neoklassiekers verreden. In februari 2021 lag er weer ijs, maar gooide corona roet in het eten.
NK op natuurijs en de eerste marathon op natuurijs
Naast de klassiekers zijn er twee andere natuurijstradities. Het Nederlands kampioenschap marathonschaatsen op natuurijs wordt sinds 1979 georganiseerd door de KNSB, maar is in al die jaren maar veertien keer verreden. De laatste keer was op 25 januari 2013 op het Veluwemeer bij Elburg, met Christijn Groeneveld en Mariska Huisman als kampioenen. Sindsdien wordt de nationale titel op natuurijs elk jaar verdeeld op de Weissensee, bij het Open NK.
En dan is er de jaarlijkse race om "de eerste marathon op natuurijs": zodra er drie centimeter ijs op een 400 meterbaan ligt, schrijft de KNSB een wedstrijd uit voor de Topdivisie. IJsclubs als Haaksbergen, Noordlaren en tegenwoordig Winterswijk strijden om die primeur. De meest recente was op tweede kerstdag 2025 in Winterswijk, gewonnen door Crispijn Ariëns en de negentienjarige Sofia Schilder. Eerder gingen de primeurs naar Winterswijk en Noordlaren (januari 2024: Harm Visser, Evert Hoolwerf en twee keer Marijke Groenewoud), Burgum (december 2022), Noordlaren (tweede kerstdag 2021: Bart Hoolwerf en Maaike Verweij) en Haaksbergen (januari 2019: Simon Schouten en Rixt Meijer). Geen klassiekers, maar wel de dagen waarop heel schaatsend Nederland ineens naar een weiland in de Achterhoek kijkt.
Natuurijsklassiekers in Marathon Manager
Vriest het door en wordt er een natuurijsklassieker verreden? Dan telt die in Marathon Manager mee als natuurijswedstrijd, net als de Grand Prix op de Weissensee en in Luleå. Precies daarom loont het om bij het samenstellen van je team op de specialiteit te letten: een rijder met het label Natuurijs of Allrounder scoort op dat soort dagen het verschil. Bij de marktwaarden lees je hoe dat werkt. En komt er dit seizoen geen Nederlandse klassieker, dan is er altijd nog de Alternatieve Elfstedentocht op 27 januari.
Veelgestelde vragen over natuurijsklassiekers
Wat is een natuurijsklassieker?
Een marathonwedstrijd op natuurijs over meren, vaarten en plassen, meestal 50 tot 200 kilometer lang, georganiseerd door een lokale ijsvereniging en gebundeld in de Stichting Natuurijs Klassiekers. Klassiekers hebben geen vaste datum: ze worden verreden zodra het ijs dik genoeg is.
Hoeveel natuurijsklassiekers zijn er?
De Stichting Natuurijs Klassiekers telt zestien wedstrijden: de traditionele klassiekers zoals de Noorder Rondritten, de Oldambtrit, de Ronde van Loosdrecht en de Hollands Venetiëtocht, plus een aantal neoklassiekers die sinds 2010 zijn toegevoegd. De Elfstedentocht valt buiten de stichting maar wordt vaak meegeteld.
Wanneer is de laatste natuurijsklassieker verreden?
Op 26 januari 2013: de Ronde van Skarsterlân bij Goingarijp, gewonnen door Bob de Vries en Foske Tamar van der Wal. De laatste traditionele klassiekers waren in februari 2012, waaronder de Veluwemeertocht en de Hollands Venetiëtocht.
Wat is de oudste natuurijsklassieker?
De Noorder Rondritten in Groningen, voor het eerst verreden op 8 januari 1940. De Ronde van Loosdrecht (1947) en de Noordwesthoekrit (1947) volgen. De Elfstedentocht is ouder (1909), maar is officieel geen klassieker van de stichting.
Welke klassieker is het vaakst verreden?
De Oldambtrit in Scheemda, met zeventien edities tussen 1954 en 1996. Daarna volgen de Hollands Venetiëtocht (14) en de Veluwemeertocht (13).
Wat is het verschil tussen een klassieker en de Elfstedentocht?
De Elfstedentocht wordt georganiseerd door de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden en heeft eigen regels, een eigen ledenbestand en eigen ijseisen (15 centimeter op de hele route). De klassiekers zijn wedstrijden van lokale ijsverenigingen onder de vlag van de Stichting Natuurijs Klassiekers en de KNSB. Qua afstand komen de Noorder Rondritten met ongeveer 150 kilometer het dichtst in de buurt.
Wat is een neoklassieker?
Een natuurijswedstrijd die sinds 2010 aan het circuit is toegevoegd, vaak op water dat bij weinig vorst al snel een goede ijsvloer geeft, zoals het Schildmeer of de Goingarijpster Poelen. Neoklassiekers tellen volwaardig mee in het klassement.
Wanneer was het laatste NK marathonschaatsen op natuurijs?
Op 25 januari 2013 op het Veluwemeer bij Elburg. Christijn Groeneveld en Mariska Huisman werden Nederlands kampioen. In 2021 lag er ijs, maar ging het NK niet door vanwege corona. De titel op natuurijs wordt tegenwoordig elk jaar vergeven bij het Open NK op de Weissensee.
Wat is "de eerste marathon op natuurijs"?
De jaarlijkse wedstrijd om de primeur: zodra een ijsclub drie centimeter ijs op de 400 meterbaan heeft, schrijft de KNSB een marathon uit voor de Topdivisie. De meest recente was op tweede kerstdag 2025 in Winterswijk, gewonnen door Crispijn Ariëns en Sofia Schilder.
Tellen natuurijsklassiekers mee in Marathon Manager?
Ja. Wordt er een klassieker verreden, dan telt die mee als natuurijswedstrijd. Rijders met de specialiteit Natuurijs of Allrounder zijn op zulke dagen goud waard.
Zet een natuurijsspecialist in je team
Stel je eigen ploeg van marathonschaatsers samen, kies per wedstrijd je kopvrouw of kopman en scoor met de echte uitslagen. Op kunstijs, op de Weissensee en, als het vriest, op een klassieker.
Eerst kijken hoe het werkt? Lees de speluitleg of bekijk de wedstrijdkalender.
